SODEV – SOSYALDEMOKRASİ VAKFI’nın  yeni Anayasa araştırması çıktı ortaya.

Araştırma sonucuna göre; halk ülke yönetimin bugünkü biçiminin değişmesini istiyor. Yurttaşın yönetim biçimine karşıtlığında; ekonomik adalet, yargı bağımsızlığı gibi istemlerin yanında eşitliğin, özgürlüğün, demokrasinin işlev gördüğü bir ülke başlıklarına vurgu yapılıyor.

İnandırıcılığını ve güvenirliğini yitiren kaçAK Saray’daki tek kişinin kendi kurallarıyla yönettiği, adını da kendisin koyduğu Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’in değişmesini istiyor halkımız.

Halkımız bu sistemin ABD ve İsrail’in Ortadoğu’yu yeniden düzenleme siyasetine koşut olarak sürdürüldüğünün de farkında.

KaçAK SARAY Yönetimi’nin tüm bu hesapları halkı karşısında buluyor.

Yönetimin süreçle birlikte gündemde tutmaya çalıştığı Yeni Anayasa tartışmalarına ilişkin araştırma Sosyal Demokrasi Vakfı - SODEV’ in araştırması halkın değişim istemini gösteriyor.

Temmuz 2025’de; ülke genelinde, 1067 kişiyle gerçekleştirilen Yeni Anayasa Arayışında Türkiye başlıklı araştırmaya göre, halkın % 61’i, 2017’de getirilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nindemokrasinin niceliğini de niteliğini de artırmadığına inanıyor.

Katılımcıların yaklaşık % 85’iyse Türkiye’nin yeni bir anayasaya gerksinimi olduğunun bilincinde…

Özellikle gençler arasında bu oranın daha yüksek olduğu görülüyor.

Araştırma sonucuna göre; yürürlükteki anayasanın günümüz Türkiye’sinin gereksinimlerini karşılamadığını düşünenlerin oranı % 80...

Halkın yeni Anayasa isteminde yönetimi elinde tutan iki ortak, AKP ve MHP yer almıyor.

Anayasa sürecinin AKP ve MHP ile birlikte yürümesini isteyenlerin oranı % 17’de kalıyor.

Araştırmaya katılanların % 41’i ; olası bir Yeni Anayasa’nın demokratik yollarla, meclisteki tüm partilerin katılımıyla yapılması gerektiğini vurguluyorlar.

“Anayasa Mahkemesi yeterince bağımsızdır.” söylemine katılmayanların oranı % 62 olarak ölçülmüş..

Yüksek yargının bağımsızlığına güvenin sınırlı olduğu görülüyor..

Yurttaşımızın Yeni Anayasa’dan beklentisi şöyle:

• Ekonomik adaletin sağlanması % 86

• Temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması % 85

• İnanç özgürlüğünün korunması % 83

• Anayasanın ilk dört maddesinin korunması % 78

• Yerel yönetimlerin güçlendirilmesi % 70,9

Cumhurbaşkanının yetkilerinin azaltılması ve güçler ayrılığı dengesi de vurgulanan istemler arasında yer alıyor.

Anadilinde eğitim hakkı ve vatandaşlık tanımının değişmesi; tartışmalı başlıklar olarak öne çıkıyor.

Katılımcıların % 50,4’ü başkanlık sistemine karşı olduğunu dile getiriyor, sistemi isteyenlerin oranıysa % 35’te kalıyor.

Yarı başkanlık Biçimi’ne destein oranı % 22...

Araştırma; kaçAK SARAY Yönetimi’nin grev yasaklarına yanıt niteliği de taşıyor.

Katılımcıların % 84,1’i sendikal hakların anayasal güvence altına alınmasını istiyor.

SODEV’in araştırmasına göre; halkımızın % 85,3’ü sosyal devlet ilkesinin güçlendirilmesini, % 74,3’ü laikliğin korunmasını ve analşılır bir tanımının yapılmasını, % 45,5‘i seçim barajının düşürülerek diğer partilerin de meclise girebilmelerine olanak sağlanmasını istiyor.

Yurttaşlara; „En önemli konu başlıkları nedir?“ diye sorulmuş.

Yanıylar şöyle:

• Asgari ücretin insan onuruna yakışır biçimde belirlenmesinin güvence altına alınması % 82,8

• Devletin ücretsiz ve nitelikli eğitim vermesi % 65,3

• Devletin ucuz, kaliteli, erişilebilir sağlık hizmeti vermesi % 60,4

• Az kazanandan az çok kazanandan çok vergi alınabilecek bir sistem oluşturulması % 54,5

• Genç işsizliğiyle mücadele % 37

Katılımcılara CHP ve sol bileşenlerin Yeni Anayasa’da neyi öne çıkarmaları gerektiği de sorulmuş.

O soruya verilen yanıtlar da aşağıda sıralandıkları gibi:rtaya çıkan sonuçlar şöyle:

• Hukukun üstünlüğü ve yargı bağımsızlığı % 70,5

• Temel hak ve özgürlüklerin genişletilmesini sağlanmasını ve basın özgürlüğü ile toplantı, gösteri ve yürüyüş haklarının evrensel değerlere çıkartılması % 50,7

• Güçler ayrılığınıa dayanan, güçlendirilmiş parlamenter sistem % 38,1

• Sosyal devlet, ekonomik adalet, işçi hakları, sendikal örgütlenme, insanca yaşam ücreti ve sosyal güvenlikle ilgili hakların güvence altına alınması % 37,1

• Laiklik ilkesinin güçlendirilmesi, din ve devlet ayrımının netleştirilmesi ve kamunun dini baskılardan arındırılması % 31,1

• Genç ve çocuk haklarının güçlendirilmesi % 25

• Toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın, erkek ve şiddetle savaşımda anayasal düzenlemenin yapılması % 14,5

• Çevre hakları ve iklim değişikliği ile savaşım % 12,9

• Yerel yönetimlerin güçlendirilmesi, katılımcı demokrasi % 9,3

• Adil seçim sistemi ve barajın düşürülmesi % 8,6

SODEV araştırması; Yeni Anayasa tartışmalarına ancak; yürürlükteki anayasanın tüm maddelerinin eksiksiz uygulanmasıyla başlanabileceğine vurgu yapıyor.

Halkımız adalet, eşitlik, özgürlük ve güvenlik istemlerini dile getirirlerken, yargı bağımsızlığı, ekonomideki adaletsizlik, eğitim ve sağlık hakkı, kadın, erkek eşitliği, çevre krizi gibi pek çok başlıkta nasıl bir yönetim istediğini, ayrıntılı biçimde açıklıyor.

Toplum; daha özgürlükçü, daha eşitlikçi, daha katılımcı, daha adil bir Türkiye istemini açıkça dile getiriyor.

Türkiye’nin geleceği için Yeni Anayasa’yı konuşacaksak, bunu ancak toplumun tüm kesimlerini içine alan, katılımcı, çoğulcu ve görülebilir, duyulabilir, herkese açık bir süreçle başarabiliriz.