Muğla’nın Milas ilçesinde yer alan Euromos Antik Kenti’nde, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından sürdürülen restorasyon çalışmalarıyla Zeus Lepsynos Tapınağı’nın eski görkemine kavuşturulması amaçlanıyor. Milattan önce 2’nci yüzyılda inşa edilen ve yaklaşık 1850 yıllık geçmişe sahip tapınakta, zemin sağlamlaştırma ile dört cephedeki sütunların restorasyonu eş zamanlı olarak devam ediyor. Çalışmaların gelecek yıl tamamlanması planlanıyor. Kazı ve restorasyon faaliyetleri, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Geleceğe Miras Projesi kapsamında yürütülüyor. Proje çerçevesinde hem antik kentin farklı yapılarına yönelik kazılar tamamlanırken hem de tapınak özelinde kapsamlı bir restorasyon süreci işletiliyor.
Euromos, Karya’nın önemli kentlerinden biri
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Euromos Antik Kenti Kazı Başkanı Doç. Dr. Abuzer Kızıl, yürütülen çalışmalarla ilgili yaptığı açıklamada, Euromos’un konumu itibarıyla Anadolu’nun en şanslı antik kentlerinden biri olduğunu belirtti. Antik kentin, Karya bölgesinin önemli yerleşimlerinden biri olduğuna dikkat çeken Kızıl, kazı çalışmalarının bu yıl ağırlıklı olarak hamam ve tiyatro yapılarında gerçekleştirildiğini ifade etti. Tiyatronun DenizBank sponsorluğunda belirli bir seviyeye getirildiğini aktaran Kızıl, Geleceğe Miras Projesi kapsamında ise hamamda çalışmaların sürdüğünü kaydetti.
Türkiye’nin en önemli restorasyon projelerinden biri
Anadolu’nun en iyi korunmuş tapınaklarından biri olarak kabul edilen ve kentin simgeleri arasında yer alan Zeus Lepsynos Tapınağı’ndaki restorasyon çalışmalarının devam ettiğini vurgulayan Doç. Dr. Kızıl, projenin önemine şu sözlerle dikkat çekti: “Bu proje Türkiye’nin en önemli projelerinden biri. Buradaki restorasyon çalışmalarını 2026’da tamamlamayı düşünüyoruz. Restorasyon çalışmalarımız için Bakanlığımız önemli bir ödenek ayırdı. Tapınağın bloklarının yüzde 70’e yakını korunmuş vaziyette.” Çalışmalar öncesinde tapınağa ait blokların dağınık durumda bulunduğunu belirten Kızıl, ilk aşamada bu blokların kayıt altına alındığını, tasnif ve belgeleme işlemlerinin yapıldığını ifade etti. Alanda yaklaşık bin blokun tek tek ölçülerek envanterinin çıkarıldığını ve kataloglarının hazırlandığını, parçaların tespit edilmesinin ardından restorasyon uygulamasına geçildiğini dile getirdi.
Depreme karşı daha dayanıklı bir yapı hedefleniyor
Restorasyon sürecinde uluslararası kriterlere uygun hareket ettiklerini vurgulayan Doç. Dr. Kızıl, antik dönemde kullanılan yöntemlerin modern teknolojiyle birlikte uygulandığını belirtti. Bu yaklaşımın çalışmalarda önemli ölçüde zaman kazandırdığını ifade eden Kızıl, restorasyonun tamamlanmasının arkeoloji bilimine, dünya kültür mirasına ve Türkiye’nin kültürel mirasına önemli katkılar sağlayacağını söyledi. Tapınağın özellikle kuzey cephesindeki sütunlarda öne doğru bir eğim tespit edildiğini aktaran Kızıl, bu nedenle söz konusu sütunların yerlerinden alındığını ve her cephede temel ile altyapının güçlendirildiğini kaydetti. Tüm tapınağın sütun sıralarının dört cepheden birbirine bağlanacağını belirten Kızıl, bu sayede yapının hem görsel açıdan daha görkemli hale geleceğini hem de olası depremlere karşı daha dayanıklı olacağını ifade etti. Tapınakların ve antik eserlerin insanlığın ortak mirası olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Abuzer Kızıl, öncelikli hedeflerinin Zeus Lepsynos Tapınağı’nı bilimsel restorasyon yöntemleriyle eski ihtişamına kavuşturmak olduğunu sözlerine ekledi. Resim: © AA