Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı 2024 yılı Satın Alma Gücü Paritesi (SGP) verileri, Türkiye’nin özellikle Avrupa’dan gelen ziyaretçiler açısından günlük harcamalarda belirgin bir maliyet avantajı sunduğunu gösteriyor. Eurostat tarafından yayımlanan karşılaştırmalara göre, Türkiye’deki fiyat düzeyi Avrupa Birliği ortalamasının oldukça altında bulunuyor.
AB’ye kıyasla daha düşük fiyat seviyesi
Türkiye’nin fiili bireysel tüketime ilişkin fiyat düzeyi endeksi 2024 yılı için 51 olarak hesaplandı. Bu, Avrupa Birliği genelinde 100 avroya satın alınabilen aynı mal ve hizmet sepetinin, Türkiye’de yaklaşık 51 avro karşılığı Türk lirası ile temin edilebildiği anlamına geliyor. Söz konusu gösterge; yeme-içme, ulaşım, kişisel hizmetler ve günlük tüketim harcamaları gibi tatilcilerin doğrudan deneyimlediği giderleri kapsıyor. Bu tablo, özellikle Avrupa’dan gelen turistler için restoran, kafe, ulaşım ve hizmet maliyetlerinin AB ülkelerine kıyasla daha erişilebilir olduğunu ortaya koyuyor.
Tüketim odaklı refah göstergeleri
Ülkelerin ekonomik gelişmişliği genellikle kişi başına Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) ile ölçülürken, tüketicilerin günlük yaşam koşullarını karşılaştırmak için kişi başına fiili bireysel tüketim endeksi daha açıklayıcı bir gösterge olarak kabul ediliyor. Bu endeks, bireylerin satın aldığı mal ve hizmetlerin yanı sıra kamu tarafından sağlanan eğitim ve sağlık gibi hizmetleri de içeriyor. 2024 verilerine göre, AB ortalaması 100 kabul edildiğinde Türkiye’nin kişi başına fiili bireysel tüketim düzeyi 71 oldu. Bu da Türkiye’nin AB ortalamasının yaklaşık yüzde 29 altında bir seviyede bulunduğunu gösteriyor ve fiyatların görece daha düşük seyrettiğine işaret ediyor.
Avrupa ile karşılaştırmalı konum
Eurostat verilerine göre, SGP’ye dayalı kişi başına GSYH endeksi AB ülkeleri için ortalama 100 iken, Türkiye için 72 olarak hesaplandı. Karşılaştırma; AB ülkelerinin yanı sıra EFTA ülkeleri ve aday ülkeler dâhil toplam 36 ülkeyi kapsıyor. Bu grupta en yüksek değer Lüksemburg’a, en düşük değer ise Bosna-Hersek’e ait.
Tatilciler açısından anlamı
Açıklanan göstergeler, Türkiye’nin Avrupa ülkelerine kıyasla daha düşük fiyat seviyesine sahip olduğunu ve bu durumun tatilcilerin günlük harcamalarına doğrudan yansıdığını ortaya koyuyor. Konaklama dışındaki yeme-içme, ulaşım ve çeşitli hizmet giderlerinde sağlanan bu maliyet avantajı, Türkiye’yi Avrupa’dan gelen ziyaretçiler için bütçe açısından cazip bir destinasyon konumunda tutuyor. Veriler, Eurostat ve OECD tarafından ortak yürütülen Avrupa Karşılaştırma Programı kapsamında hazırlanan standart mal ve hizmet sepetlerine dayanıyor ve ülkeler arasında gerçekçi fiyat karşılaştırmalarına imkân sağlıyor. Resim: © AA