Haber ve Fotoğraflar: Hüseyin İşlek/ Berlin

Azerbaycan’ın bağımsızlık mücadelesinin en acı ve en onurlu dönüm noktalarından biri olan, tarihe “Kanlı Ocak” olarak geçen 20 Yanvar (20 Ocak) Faciası, 36. yıl dönümünde Almanya’nın başkenti Berlin’de düzenlenen anlamlı bir törenle anıldı. Azerbaycan Kültürevi’nde, Azerbaycan Berlin Büyükelçiliği tarafından organize edilen anma programında, 1990 yılında Sovyet ordusunun sivil halka yönelik gerçekleştirdiği katliam lanetlenirken, şehitlerin aziz hatırası saygıyla yad edildi.

Anma törenine Azerbaycan’ın Berlin Büyükelçisi Nasimi Ağayev ev sahipliği yaparken, Türkiye Cumhuriyeti Berlin Büyükelçisi Gökhan Turan, Berlin Başkonsolosu İlker Okan Şanlı ile birlikte çok sayıda Türk, Alman ve Azerbaycanlı davetli katıldı. Program, şehitler için yapılan bir dakikalık saygı duruşu ve 20 Yanvar olaylarını anlatan belgesel gösterimi ile başladı. Salonda duygu dolu anlar yaşandı.

Büyükelçi Ağayev: “20 Yanvar Bir Facia Olduğu Kadar Bir Özgürlük Destanıdır”

Açılış konuşmasını yapan Azerbaycan Berlin Büyükelçisi Nasimi Ağayev, 20 Yanvar’ın Azerbaycan halkının milli hafızasında silinmez bir yere sahip olduğunu vurguladı. Olayları yalnızca bir trajedi olarak değil, aynı zamanda bir kahramanlık ve özgürlük mücadelesi olarak değerlendiren Ağayev, şu ifadeleri kullandı:

“1990 yılı 19 Ocak’ı 20 Ocak’a bağlayan gece, Sovyet ordusunun doğrudan emriyle sivil halkımız acımasızca katledildi. Ancak 20 Yanvar, Azerbaycan halkının en ağır sınavlarından biri olmakla birlikte, aynı zamanda milli özgürlük, şeref ve gurur tarihidir.”

Dönemin Sovyet lideri Mihail Gorbaçov’u sert sözlerle eleştiren Ağayev, uluslararası toplumun sessizliğine de dikkat çekerek, “Bu insanlık suçunun siyasi sorumluluğu Gorbaçov’a aittir. Böylesi bir katliamdan yalnızca aylar sonra kendisine Nobel Barış Ödülü verilmesi, tarihin en büyük adaletsizliklerinden biridir” dedi.

Ağayev ayrıca, facianın hemen ardından Moskova’daki Azerbaycan temsilciliğine giderek yaşananları açıkça ‘cinayet’ olarak nitelendiren Haydar Aliyev’in cesur duruşunun, Azerbaycan halkının direncini ve bağımsızlık mücadelesini güçlendirdiğini ifade etti.

Görgü Tanığı Fidan Damer: “Boş Kalan Sıralar Bir Neslin Yarasıydı”

Törenin en etkileyici anlarından biri, Alman-Azerbaycan Forumu Yönetim Kurulu Üyesi Fidan Damer’in konuşması oldu. O kanlı geceye bizzat tanıklık eden Damer, yaşananların tarih kitaplarında kalan bir bilgi değil, canlı bir insanlık dramı olduğunu vurguladı.

“Okullardaki boş sıralar sadece bir çocuğun yokluğu değildi. O boşluklar, Azerbaycan halkının ödediği bedelin sembolüydü. Tanklar ve silahlar milletimizin özgürlük yolunu kesemedi. Bugün bağımsız bir ülkede yaşıyorsak, bunu 20 Yanvar şehitlerine borçluyuz.”

Büyükelçi Turan: “Bu Acıyı Türkiye’de Yüreğimizde Hissettik”

Programın ardından basın mensuplarına değerlendirmelerde bulunan Türkiye Cumhuriyeti Berlin Büyükelçisi Gökhan Turan, 20 Yanvar Faciası’nın Türkiye’deki yankılarına değindi. 1990 yılında Ankara’da üniversite öğrencisi olduğunu belirten Turan, Türk halkının yaşadığı duyguları şu sözlerle anlattı:

“O haberi aldığımızda, sanki olay Bakü’de değil de İstanbul’da, Kars’ta yaşanmış gibi hissettik. Hepimiz kahrolduk. Ama içimizde, bu acının Azerbaycan’ın bağımsızlığını tetikleyeceğine dair güçlü bir inanç vardı. Nitekim o şehitler boşuna can vermedi.”

Büyükelçi Turan, Karabağ Zaferi’ne de atıfta bulunarak, Azerbaycan’ın bugün toprak bütünlüğünü sağlamış güçlü bir devlet olarak yoluna devam ettiğini vurguladı.

“Kanlı Ocak” Sergisi Büyük İlgi Gördü

Berlin’de düzenlenen 20 Ocak Anma Günü programı kapsamında açılan sergide, Kanlı Ocak Faciası’nı belgeleyen arşiv fotoğrafları, döneme ait belgeler ve bilgilendirici panolar yer aldı. Sergi, davetliler tarafından ilgiyle gezildi.