ROMA (AA) - BARIŞ SEÇKİN - İtalyan uzmanlar, Türkiye'nin Avrupa için diplomasiden savunmaya birçok alanda "önemli ortak" olduğu konusunda birleşti.

Roma'da Türkiye-İtalya ilişkileri ve Avrupa Birliği (AB) boyutuna yönelik konferansa katılan Estonya Tartu Üniversitesinden Doç. Dr. Stefano Braghiroli, İtalyan düşünce kuruluşu CeSPI'nin Türkiye Gözlem Merkezi Koordinatörü Doç. Dr. Valeria Giannotta ve Milano Cattolica Üniversitesinden Prof. Andrea Locatelli, Türkiye'nin Avrupa için önemi ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in sözlerine dair, AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.

Braghiroli, Türkiye'nin birkaç ay önce Avrupa'nın uzak sayılan bir noktasında NATO Steadfast Dart 26 tatbikatına katılmasının ve Baltıklar'da varlık göstermesinin güvenlik açısından olumlu değerlendirildiğini dile getirerek, "Avrupa Komisyonu Başkanı'nın sözlerine dönecek olursak, dürüst olmak gerekirse, bunların kesinlikle bilgece sözler olmadığını düşünüyorum." dedi.

Türkiye'nin, Çin ya da Rusya’dan farklı bir statüde olduğunu belirten Braghiroli, şöyle devam etti:

"Çünkü Türkiye bir aday ülkedir ve aynı zamanda AB’nin bir ortağıdır. Çin ve Rusya ise farklı statüye sahip ülkelerdir. Bugün Rusya, kelimenin tam anlamıyla AB'yi dağıtmaya çalışmaktadır. ‘Düşman’ terimini kullanmak istemiyorum ama bir rakiptir, AB için önemli, belki de en önemli karşıt aktördür. Çin bir karşıt değildir ancak kesinlikle bir ortak da değildir, idare edilmesi gereken bir aktördür. Türkiye’ye gelince, tüm ikili sorunlara rağmen ki bunlar elbette ele alınmalı ve yönetilmelidir, Türkiye’nin bir sorunun değil, çözümün bir parçası olduğunu düşünüyorum."

Valeria Giannotta ise Ursula von der Leyen'in Türkiye'ye dair önceki yıllarda da yanlış yorumları bulunduğuna işaret ederek, "Şaşırmadım. Kişinin profili ve özellikle Türkiye’ye yönelik zaman içinde yaptığı gaflar göz önüne alındığında bu beklenebilirdi." ifadelerini kullandı.

Von der Leyen'in sözlerinden, Türkiye’yi gerçekte olduğundan ve bölgede yaptıklarından farklı, olumsuz şekilde gösteren anlatı ortaya çıktığına dikkati çeken Giannotta, "Ankara'nın, diğer orta ölçekli güçler gibi, bölgede ve Avrupa'da örneğin Balkanlar'daki yatırımlar ve kültürel çağrışımlarla etki alanını genişlettiği doğru olsa da Türkiye'nin yaptıklarını Çin ve her şeyden önce şu anda Avrupa'nın ve AB'nin en büyük düşmanı olan Rusya ile karşılaştıramazsınız." şeklinde konuştu.

"Türkiye'nin Rusya-Ukrayna çatışmasında önemli bir arabulucu rol oynadığını, Gazze, İsrail ve Washington arasında da arabuluculuk girişimlerinde bulunduğunu, Orta Doğu meselelerinde ve küresel platformlarda diplomasisinin gece gündüz çalıştığını da unutmamak gerekir." diyen Giannotta, bu bağlamda von der Leyen'in çıkışının "uygunsuz bir söylem" olarak nitelendirilebileceğini kaydetti.

Giannotta, bugün AB’nin küresel ve bölgesel dinamikler içinde yön bulmakta zorlandığına dikkati çekerek, "Bu nedenle politika geliştirme düzeyinde ciddi sorunlar var. Hangi yöne gidileceği net değil, yenilikçi çözümler üretilemiyor ve uluslararası alanda güvenilir bir aktör olarak konumlanmakta zorlanılıyor." dedi.

- "Bu girişimleri baltalamak ise kesinlikle fayda getirmez"

Milano Cattolica Üniversitesinden Prof. Andrea Locatelli de genel olarak zor bir dönemden geçtiklerini belirterek, Avrupa dışından gelen tehditler ve meydan okumalar karşısında von der Leyen’in daha önce kendisinin de söylediği üzere daha fazla askeri işbirliğinin sadece Avrupa devletleri arasında değil, diğer devletlerle de yapılması gerektiğine inandığını söyledi.

Locatelli, İtalya'nın Japonya ve İngiltere ile 6. nesil savaş uçağı projesindeki işbirliğinin bunu açıkça gösterdiğini dile getirerek, "Özellikle insansız hava aracı (İHA) teknolojilerinin geliştirilmesi alanında (Baykar ve Leonardo arasındaki ortaklık) Türkiye ile yapılan işbirliği de temel bir unsurdur. Bu yöndeki her çabanın doğru yönde olduğunu düşünüyorum. Bu girişimleri baltalamak ise kesinlikle fayda getirmez." değerlendirmesinde bulundu.

Almanya'nın Hamburg kentinde geçen ay Die Zeit gazetesinin 80. yıl etkinliğinde konuşan von der Leyen, AB'nin genişlemesini desteklediğini vurgulayarak, "Avrupa kıtasını tamamlamayı başarmalıyız ki Rus, Türk veya Çin etkisine girmesin. Daha büyük ve jeopolitik düşünmeliyiz." açıklamasını yapmıştı.

AB Komisyonu Sözcülüğü ise daha sonra, Türkiye'nin önemli bir NATO müttefiki ve AB aday ülkesi olduğuna dikkati çekerek, "Türkiye, bölgede ekonomik ve siyasi açıdan tartışmasız önemli bir ortaktır." izahatında bulunmuştu.