2026 İtalyanın Milano/Cortina kentinde yapılan Kış olimpiyat oyunlarına ilşkin geniş bir yazı yazmış ve yıllarca kış olimpiyat oyunlarında hiç bir başarı elde edemediğimizi belirtmiştim belirtmiştim. Ne var ki! Sporumuzu yönetenleri dinlediğimizde bizlere her defasında, bu sefer olmadı ama inşallah birdahaki sefere daha iyi hazırlanacağımızı söyleyip duruyorlar ve bunu adeta bir alışkanlık haline getirmişler (Bu bahar olmazsa gelecek yaza hikayesinde olduğu gibi). Bu ve buna benzer başarısızlıklar, beni ve kuşkusuz bizleri her defasında daha fazla üzüyor, üzmekle kalmayıp bu çaresizlikten nasıl baş edeceğimizi daha da çok araştırmayada itiyor doğrusu.

Türkiye’de kayak sporu (özellikle alp disiplini ve kuzey disiplini) gelişmekte olsa da! Bir sürü yapısal, eğitimsel, ekonomik, yetersiz altyapı gibi sorunlarının olduğu gözlerden kaçmamaktadır. Kaldı ki artık kayak, buz sporları ve diğer kış sporları sadece alp ve kuzey disiplininden çok öteye ulaşmıştır, kış olimpiyat oyunlarını izlediğimizde bunu açık bir şekilde görebilmekteyiz.

Dolayısı ile kısaca baktığımızda; Kayak Sporları; Alp Disiplini, Kuzey Disiplini, Kayaklı Koşu (Cross-country), Kayakla Atlama, Kuzey Kombine, Serbest Stil Kayak (Freestyle), Snowboard, Biatlon (Kayaklı koşu + atıcılık) dallarından oluşurken, Buz Sporları; Artistik Patinaj, Sürat Pateni, Kısa Kulvar (Short Track), Uzun Kulvar, Buz Hokeyi, Curling, Bobsleigh, Skeleton, Luge dallarından oluşmakta tabiiki bununlada kalınmamış; Diğer Kış Sporları’da; Snowkiting, Buz Tırmanışı, Kar Raftingi, Snowmobile, yarışmaları olmak üzere içerisinde onlarca branşı barındırmaktadır. Bizlerde kocaman bir Türkiye olarak 2026 yılında sekiz kişilik bir sporcu kafilesiyle bir Kış Olimpiyat Oyunlarına katılıyoruz ve sonuç; Kocaman bir hiç!!! Bana sorarsanız böylesine hazırlıksız (Ki bunu sporcuların kendileri ifade etmişlerdir) bir şekilde gitmektense, gitmemek daha doğru olurdu!

Peki kayak sporumuzdaki bu durum nerelerden kaynaklanıyor! Asıl sorunda bu olsa gerek! Aşağıda tek tek belirteceğim nedenleri ki, yine ülkemizde kayak sporu içerisinde aktif ve de inaktif görev yapan kayak sporunun içerisinden gelen kayak sporu emekçisi arkadaşların da bilgilerine dayanarak yazmaya çalıştım ve bu bilgileri benimle paylaşan arkadaşlara buradan teşekkür etmeyi bir borç biliyor ve onlara teşekkür ediyorum.

Türkiye’de Kayak Sporunun sorunlarına girmeden önce, ülkemizde kayak sporu yapılan yerlere bakmakta yarar görmekteyim, verilere göre; Son yıllarda birçok bölge ve şehirlerimizde kayak merkezleri açılmıştır ve bunların sayıları 20 civarına ulaşmış olsada! Kayak sporunun yapıldığı önemli merkezlerimiz: Bilindiği üzere en belli başlıları;

Erzurum (Palandöken), Bursa (Uludağ), Kayseri (Erciyes), Kars (Sarıkamış), Bolu (Kartal Kaya), Kastamonu/Çankırı (Ilgaz dağı kayak merkezleri), Isparta (Davraz), Sivas (Yıldız dağı Kayak Merkezi). Ancak bu merkezler ülke geneline dengeli dağılmış değildir.

Başlıca Sorunları sıralıyacak olursak; Tesis ve Altyapı Yetersizliği başı çekmektedir; Kayak merkezlerinin sayısı sınırlı olması ve yarışma sporuna uygun olmaması, Mevcut merkezlerin bir kısmında modern pist, lift ve güvenlik altyapısı olmaması, Kar garantisi olmayan bölgelerde tesis açılması (sezon süresi kısa olması nedeniyle).

İklim ve Sezon Süresinin Kısa Olması; Küresel ısınma nedeniyle kar sezonu kısalmaktadır, Yapay kar sistemleri her merkezde yeterli olmamakta ve sporcular yılın büyük bölümünde antrenman yapamıyor olması. Kayak Sporunun Ekonomisi Maliyeti; Ekipman (kayak, bot, kıyafet) pahalılığı, Sezonluk masrafların yüksek oluşu, bu merkezlere ulaşım ve konaklama maliyetlerininçok yüksek olması aileleri zorlamakta, dolayısı ile bu durum, sporun tabana yayılmasını engellemektedir.

Sporcu Havuzunun Çok Kısıtlı Olması; Okullarda kayak kültürü zayıf olması, erken yaşta sporcu seçimi ve yönlendirme sistemi yeterince gelişmiş olmaması, çoğu sporcunun sadece bölgesel merkezlerden çıkıyor olması. Antrenör ve Uzman Eksikliği; Uluslararası düzeyde deneyimli antrenör sayısı az, Spor psikoloğu, kondisyoner ve performans analisti desteği sınırlı, uzun vadeli sporcu gelişim planlaması yeterince sistematik olmaması.

Uluslararası Başarı Eksikliği (nasılsa başarılı olamayacağım neden bu sporu yapayım diyen çok sayıda insan var!!); Dünya şampiyonası ve Olimpiyat seviyesinde başarı oldukça sınırlı, Avrupa ülkeleriyle kıyaslandığında teknik ve taktik gelişim çok geride, yukarıda belirtilen sorunların çözümünden birinci derecede Türkiye Kayak Federasyonu önemli rol oynar. Federasyonumuza buradan açık ve dostça önerilerimizi hatırlatmak isteriz.

Çözüm Önerilerine gelince; Altyapı Yatırımlarının Artırılması; Yapay kar sistemlerinin yaygınlaştırılması, Bölgesel kayak akademilerinin zaman kaybedilmeden kurulması ve aktif hale getirilmesi, 12 ay süresince antrenmanları aksatmamak için kuru zemin ve roller ski pistleri kurmalıdır. Okul–Kulüp Entegrasyonu; Kayak yapılan illerde okul spor projelerini hayata geçirmeli, Yetenekli sporcu tarama ve geliştirme programlarını zaman kaybetmeden başlamalı, Spor liselerinde kayak branşının yaygınlaştırılmasını sağlamalı.

Ekonomik Destek Mekanizmaları; Malzeme ve sponsorluk sistemlerinin geliştirilmesi, Belediye destekli ücretsiz başlangıç kursları yapılmalı, Başarılı olan sporculara burs vererek teşvik edilmesi, Antrenör Eğitimi ve Bilimsel Destek; Yurtdışı eğitim programları (hem sporcu ve hemde antrenörlere), Spor bilimi desteği (antrenman bilimi, biyomekanik, psikoloji, beslenme). Uzun vadeli sporcu gelişim modeli, Mevcut antrenörlerin sosyeteye dönük kayak öğretmelerinin yanı sıra kendi branşlarına hizmet etme felsefesi teşvik edilmeli, kayak sporundaki tekeleşmeye son verilmeli ve bu antrenörlerie maddi açıdan yeterli bir destek sağlanmalı. Kuşkusuz bu model tüm spor dallarında geçerlidir ve uygulanmalıdır. Ayrıca; erken yaşta uzmanlaşma + teknik mükemmellik kayak sporunda çok önemli bir kriterdir. Uluslararası İşbirliği; Avrupada bu sporda gelişmiş ülke kulüpleriyle kamp programları, Ortak yarış organizasyonları yapılmalı, Genç sporcuların erken yaşta yurtdışı yarış deneyimi kazanması sağlanmalı.

Kısaca özetliyecek olursak; Türkiye’de kayak sporunun gelişememesinin temel sorunları; Kayak sezonunun çok kısa olması, Materyal ve malzemelerin yüksek maliyetli olması, Yetersiz ve hatta yok denecek kadar az sporcu havuzumuzun bulunması, bu sporu yönetenlerin bu sporun içinden gelmemiş olmalar, daha da önemlisi, yetersiz teknik eleman ve uzman kadrosuna sahip olmamamız yatmaktadır. Gelişim için ise: Altyapı + Eğitim + Ekonomik destek + Bilimsel yaklaşım ve liyakat her zaman olduğu gibi buradada önemli bir yar tutmaktadır, tüm bu söylediklerimiz dikkate alınırsa sanırım çözüm kendiliğinden gelecektir.

Saygılarımla

Prof. Dr. Seyhan HASIRCI