Berlin’de Kara Çarşamba ve Heftemal Buluşması: Alevi Canlar Baharın Gelişini Ritüellerle Karşıladı.

Berlin’de yaşayan Alevi toplumu, doğanın uyanışını simgeleyen Kara Çarşamba (Qerê Çarseme) ve Heftemal (Hawtemal) günleri vesilesiyle bir araya geldi.

Özellikle Dersim, Erzincan, Sivas, Muş ve Erzurum hattındaki Alevi topluluklarının kültürel hafızasında önemli bir yere sahip olan bu geleneksel günlerde, birlik ve dayanışma mesajları verildi.

Buluşma, BAT İnanç Kurulu tarafından organize edildi. Etkinlik, çerağların uyandırılması ve gülbenklerin okunmasıyla başladı. Çok sayıda canın katıldığı programda, Alevi toplumunun temsilcileri ve katılımcılar söz alarak kendi bölgelerinde gerçekleştirilen Kara Çarşamba ve Heftemal ritüellerine dair sözlü kültürden örnekler paylaştı.

Programda konuşan AABF ve BAT-Cemevi İnanç Kurulu temsilcileri ile analar, dedeler ve katılımcılar; bu kadim ritüellerin kuşaktan kuşağa aktarılan önemli bir kültürel miras olduğunu vurguladı.

Konuşmaların ardından, hastalık ve uğursuzluklardan korunmayı simgeleyen geleneksel bir ritüel gerçekleştirildi. Şilan ağacının dallarından yapılan çemberden canlar tek tek geçerek iyi dileklerde bulundu. Buluşma, pay edilen lokmalar ve xaşıl adı verilen geleneksel yemeğin ikram edilmesiyle sona erdi.

Alevi İnancında Kara Çarşamba ve Heftemal’in Anlamı

Alevi inancında Mart ayının ilk haftasında cemrenin toprağa düşmesi ile birlikte başlayan süreçte Kara Çarşamba ve Heftemal günleri önemli bir yer tutuyor. 21 Aralık gün dönümünün ardından kışın en sert geçtiği Hızır ayından sonra, Mart ayının ilk iki haftasındaki çarşamba günleri bu ritüellerle karşılanıyor.

Kara Çarşamba günü doğanın uyanışının tamamlanma evresine yaklaşıldığına inanıldığı için, geleneksel olarak uğursuzluk ve hastalıkların artabileceği düşünülür. Bu nedenle o gün ev işlerinin yapılmaması, temizlik ve banyo yapılmaması gibi gelenekler sürdürülür. Bunun yerine oruç tutulur, çerağlar uyandırılır, lokmalar hazırlanır ve pirlerin ile anaların gülbenkleri eşliğinde şilan ağacı dallarından yapılan çemberden geçilerek kötü enerjilerden arınma niyeti taşınır.

Kara Çarşamba’dan sonraki hafta ve 21 Mart’taki gece-gündüz eşitliğiyle birlikte başlayan döneme ise Heftemal denir. Bu günler, doğanın canlanması ve baharın gelişiyle birlikte ziyaretlerin, paylaşımın ve dayanışmanın arttığı günler olarak bilinir. Pirler, analar ve talipler birbirlerini ziyaret eder; bolluk, bereket ve sağlık dilekleriyle gülbenkler okunur, lokmalar paylaşılır.

Ayrıca akarsulardan getirilen yılın ilk taze sularıyla evlerde temizlikler yapılır, kutsal mekânlar ve mezarlıklar ziyaret edilerek doğanın yenilenmesiyle birlikte yeni bir başlangıç simgelenir.

Haber ve Fotoğraflar : BAT-Cemevi Basın Ofisi / Ulaş Yunus Tosun