(00:00) Deprem ülkesinde yaşayan pek çok kişinin aslında şu anda sahip olduğu bir sendrom… Uzmanlar bu sendroma hayalet deprem sendromu ismini veriyor. Nedir bu sendrom? Deprem olmadığında bile deprem oluyormuş hissiyatı ve korkusu aslında. (00:28) Ve karşımda uzman psikolojik danışman Alpaslan. Hoş geldiniz. … Bu hissiyatı öncelikle nasıl tanımlarız? Bir travma mıdır bu hissiyat? Deprem travması mıdır? Hayalet deprem sendromu. (00:56) Şimdi hayalet deprem sendromu deprem yaşadıysak bir travma olarak adlandırabiliriz. … Özellikle deprem sırasında yoğun korku, ölüm tehdidi, çaresizlik hisseden kişilerde … (01:23) Bunların hepsini bir arada değerlendirdiğimiz zaman bu bir deprem sonrası yani deprem yaşadıysa birey travma sonrası stres tepkisi olarak değerlendirilebilir. … Ama bunu hiç deprem yaşamayan biri için bir travma diyebilir miyiz? Bence diyemeyiz. … (02:12) Daha çok kaygı bozukluğu olarak adlandırabiliriz. H o zaman son zamanlarda aslında maruz kaldığımız haberler, görüntüler, pek çok şey bunu tetikliyor diyebilir miyiz? … (02:39) … Şimdi Hatay depreminde, gördüğümüz bir sürü şey oldu. Oradan yola çıktığımız zaman aynı şeyleri burada yaşayabileceğimizi düşünüyoruz. … (03:38) O yüzden travma dediğimiz şey sadece zihinsel bir yara değil. … Burada da bedensel hafıza zihinsel hafızadan daha kalıcı olduğu için travmatik etkiyi ortaya çıkarıyor aslında. … (04:26) … ne yapmalıyız? Nasıl başa çıkarız? Nasıl bu histen kurtuluruz? Gerçekten hayat kalitesini düşüren bir hissiyat, bir sendrom. … (04:50) … öncelikle bu deprem korkusu varsa içimizde bu korkuyla yüzleşmeliyiz. … Sonrasında … nefes egzersizi … (05:12) … Etraftaki sayılabilecek çizgili şeyleri saymak … Eğer bulunduğumuz ortam dışarıda bir ortamsa ağaçları saymaya başlamak … (05:58) … Mesela bir küp kare buzu alıp elimizde eritmek … onun soğukluğunu hissetmek … (06:36) … Algıyı değiştirmek, yönlendirmek … kişinin beyninin algısını değiştirmek için farklı yapacağı şeyler vardır. … (07:06) Temizlik yapmak mesela. … Bebekli danışanlarda gördüğümüz şey … (07:33) … burada taktiklerden ziyade baktık bireyin günlük işlevi bozuluyor ve artık eskisi gibi rutinlerine devam edemiyor. … Uyku düzeni bozuldu … … terapiye gitmekten bu kadar çekinmemeli … (08:35) … kişinin bakış açısı, farkındalığı değişmediği sürece … tekrardan bu durumla başa kalması kaçınılmaz oluyor. … (09:08) … çevresinde deprem korkusu yaşayan kitlenin olması … kişi için bu bir tetikleyici haline dönüşür. … (09:40) … … deprem bir gerçek ama bunu en ağır şekilde yaşamamızın … olabildiğince ertelendiği ve belki hiç görmediğimiz bir dönemde daha sağlıklı binaların … bireylerin de psikolojik olarak … bir adım attığı … (10:15) … umarım dediğiniz gibi daha sağlıklı, daha sorunların azaldığı dönemlerde daha farklı konularda da görüşmek üzere. Bu içerikte, uzman psikolojik danışman Alpaslan Alpaslan ile “hayalet deprem sendromu” olarak adlandırılan; deprem yaşamasına rağmen veya yaşamasından bağımsız olarak “sallanıyormuş gibi hissetme” durumu ele alınıyor. (00:00–02:12) Gerçek bir deprem yaşayanlarda bu hissiyat, travma sonrası stres tepkisi olarak değerlendirilebilir; ancak deprem yaşamayanlarda daha çok kaygı bozukluğu çerçevesinde görülür. (01:23–02:12) Bu sendromun tetikleyicileri arasında yoğun deprem haberleri, artçı sarsıntılar, veya bölgede beklenen büyük deprem kaygısı bulunuyor. (02:12–03:08) Beyin ve beden düzeyinde oluşan “tetikte olma” hali, kas gerginliği, kalp çarpıntısı, mide bulantısı gibi fiziksel bulgularıyla birlikte duygusal düzeyde de “ya tekrar olur mu?” kaygısıyla devam ediyor. (03:38–04:26) Baş etme yöntemleri olarak; korkularla yüzleşme, nefes egzersizleri, dikkat dağıtma teknikleri (örneğin çizgili zemin saymak, buz küpünü hissetmek) ve algı değişimi öneriliyor. (04:50–06:36) Yukarıdaki teknikler işe yaramıyorsa ve günlük yaşam işlevselliği bozulmuşsa, profesyonel destek alınması gerektiği vurgulanıyor; ilaç tek başına yeterli değil, terapi ve farkındalık çalışmaları da şart. (07:33–08:35) Ayrıca, çevredeki kişilerin de (örneğin aile fertleri) aynı kaygı içinde olması durumunun “tetikleyici” olduğu, bu nedenle kişinin kendi farkındalığını aktarması ve ortamı dönüştürmeye çalışmasının faydalı olduğu belirtiliyor. (09:08–09:40) International Press (IP) tarafından geçilen Türkiye’de Yeni Salgın: Hayalet Deprem Sendromu! haberinde ha-ber.com editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi yoktur. Türkiye’de Yeni Salgın: Hayalet Deprem Sendromu! haberi web sayfamıza otomatik olarak youtube'dan geldiği şekliyle yer almaktadır.