Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Türk Devletleri Teşkilatının (TDT) faaliyetlerinin Kırgızistan için özel bir öneme sahip olduğunu söyledi. Teşkilatın artan potansiyeli ve prestijinin, dostluk ve birlik gücünü açıkça gösterdiğini belirtti.

Caparov, Kazakistan'ın Türkistan şehrinde Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'in ev sahipliğinde düzenlenen TDT Devlet Başkanları Gayriresmi Zirvesi'ne katıldı. Tokayev'e ev sahipliği ve etkinliğin organizasyonu için teşekkür eden Caparov, Türkistan şehrinin görüşmeler için verimli bir platform olacağına inandığını ifade etti.

Caparov, "Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma" temasıyla toplandıklarını belirterek, teknolojilerin yaşamları hızla değiştirdiğini vurguladı. Dijital dönüşüm ve yapay zekanın ekonomiyi, eğitimi, sağlık hizmetlerini ve sosyal yaşamı etkilediğini söyledi. Türk Devletleri Teşkilatının jeo-ekonomik ve teknolojik bir merkez olarak kendini kurma konusunda iyi fırsatları bulunduğunu kaydetti.

Türk coğrafyasında yapay zeka ve dijitalleşmenin gelişmesinden memnuniyet duyduğunu dile getiren Caparov, işbirliğini güçlendirme zamanı olduğunu belirtti. Bilgi alışverişi ve teknolojik entegrasyon sayesinde modern dünyanın gereksinimlerini karşılayabileceklerini söyledi. Ortak inovasyon potansiyelinin yeni ekonomik fırsatlar yaratacağını ve bölgeyi küresel bir teknoloji merkezi haline getireceğini değerlendirdi.

Kırgızistan'ın yapay zeka, finansal teknolojiler ve dijital dönüşüm alanında attığı adımlara değinen Caparov, dijital ortamların yasal çerçevesini belirleyen Kırgızistan Dijital Kanunu'nun 2026 itibarıyla yürürlüğe girdiğini anlattı. Kamu hizmetlerinin dijitalleştirilmesinde tarihi başarılara imza atıldığını vurguladı. Ülkenin dijital yüzü olan Kuzey Portalı üzerinden vatandaşların 195 kamu hizmetine çevrim içi erişebildiğini belirtti. Pasaport işlemlerinden gayrimenkul ve otomobil alım-satımına kadar tüm işlemlerin cep telefonuyla kolayca halledilebildiğini söyledi. Portalın, 16-75 yaş aralığındaki nüfusun yüzde 80'i tarafından aktif olarak kullanıldığını kaydetti.

Son 5 yılda vatandaşlara sunulan elektronik hizmet sayısının 67 milyona ulaştığını, bu hizmetlerin 12 milyondan fazlasının son 4 ayda gerçekleştirildiğini aktardı. Devlet kurumlarının elektronik işlem hacminin 5 milyarı, devlet ile iş dünyası arasındaki işlemlerin ise 1 milyar 700 milyonu aştığını bildirdi. Dijital dönüşümün eğitim sektörüne de yansıdığını, üniversitelerde yapay zeka, dijital hukuk ve blok zincir teknolojileri alanlarında yeni programların başlatıldığını anlattı.

Küresel teknolojik trendlerle uyum sağlamak adına yapay zeka endüstrisini geliştirmek, devlet, iş dünyası ve bilim camiası arasındaki koordinasyonu sağlamak amacıyla Ulusal Yapay Zeka Geliştirme Konseyi'ni kurduklarını belirten Caparov, yapay zeka için müstakil bir yasal çerçeve ve altyapı geliştirdiklerini söyledi. Yenilikçi projelerin hayata geçirileceği Ulusal Yapay Zeka Merkezi için de çalışmaları sürdürdüklerini kaydetti.

Sanal para birimleri ve tokenleştirilmiş varlıklar gibi küresel finansal değişimleri yakından takip ettiklerini, bu altyapıyla finansal teknolojiler (FinTek) alanında da yeni mekanizmaları hayata geçirmeye hazırlandıklarını bildirdi. Kırgızistan'da yeni dijital finansal yöntemleri uygulamaya koymak ve sanal varlık sektörü oluşturmak için pratik adımlar atıldığını belirtti. Sanal varlık sektörünü geliştirmek ve kripto paraların güvenli kullanımı için yasal normlar oluşturmak amacıyla Cumhurbaşkanlığı bünyesinde bir ulusal konseyin kurulduğunu ifade etti.

Caparov, Uluslararası Chainalysis endeksine göre Kırgızistan'ın kripto para birimlerini kabul etme ve bunlarla çalışma açısından dünyada 19. sırada yer aldığını aktardı.

Kırgızistan ve Türkiye'nin, TDT bünyesinde suçla mücadele amacıyla özel bir konsey kurulmasını ve aranan kişilerin takibi ile anlık bilgi alışverişini sağlayacak ortak bir dijital sistemin hayata geçirilmesini öngören anlaşma taslağı geliştirdiğini bildirdi. Söz konusu anlaşmanın eylülde Astana'da düzenlenecek TDT İçişleri Bakanları Toplantısı'nda imzalanmasının hedeflendiğini söyledi.

Bişkek'te 23 Nisan'da düzenlenen TDT Ulaştırma Bakanları Toplantısı'nda, Kırgızistan'ın öncülüğünde uluslararası yük taşımacılığında elektronik ek belge uygulamasına geçilmesini sağlayan mutabakat zaptının imzalandığını hatırlatan Caparov, taraflara şükranlarını iletti.

Caparov, modern, kapsamlı ve etkileşimli dijital teknolojiler kullanılarak bir dijital müze portalı oluşturulmasını önerdi. Kırgızistan olarak yaklaşık bir yıl önce elektronik imzaların karşılıklı tanınmasına ilişkin bir anlaşma taslak projesine destek verilmesini de istedi.

Cumhurbaşkanı Caparov, 2026 FIFA Dünya Kupası'na katılan Türkiye ve Özbekistan'ı tebrik ederek başarılar diledi. Eylülde Kırgızistan'ın ev sahipliğinde düzenlenecek "6. Dünya Göçebe Oyunları"na üye ülkelerin delegasyon ve sporcularını davet etti.