“O gece birlikte bulunduğumuz arkadaşlar erkenden ayrıldılar. Yalnız İsmet Paşa Çankaya’da konuktu. Onunla yalnız kaldıktan sonra bir yasa tasarısı hazırladık. Bu tasarıda 20 Ocak 1921 günlü Anayasa’nın devlet biçimini saptayan maddelerini şöyle değiştirmiştim.
Birinci maddenin sonuna “Türkiye Devleti’nin hükümet biçimi cumhuriyettir.” tümcesini ekledim.
Üçüncü maddeyi şöyle değiştirdim.
“Türkiye Devleti, Büyük Millet Meclisi’nce yönetilir. Meclis, Hükümet’in türlü yönetim kollarını bakanlar aracılığıyla yönetir.”
Bundan başka, Anayasa’nın temel maddelerinden olan 8. Ve 9. maddeleri de değiştirilerek ve açıklığa kavuşturularak şu maddeler yazıldı:
“Türkiye Cumhurbaşkanı Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nca ve kendi üyeleri arasından bir seçim dönemi seçilir. Başkanlık görevi, yeni cumhurbaşkanının seçilmesine değin sürer. Eski başkan yeniden seçilebilir.”
“Türkiye Cumhurbaşkanı, devlet başkanıdır. Bu kimliğiyle, gerek gördükçe, Meclis’e ve bakanlar kuruluna başkanlık eder.”
“Cumhurbaşkanı, başbakanı meclis üyeleri arasından seçer. Öbür bakanlar da başbakan, yine, meclis üyeleri arasından seçer; sonra hepsini Cumhurbaşkanı meclisin onayına sunar. Meclis toplantıda değilse, oylama meclis toplantısına bırakılır.”
***
Yukarıdaki bu sözler; 29 Ekim 1923 sabahı olanların da tüm ayrıntılarınyla anlatıldığı Nutuk” ta yer alan sözleridir Kurucu’nun.
Cumhuriyet’in kabul kararı, mecliste 29 Ekim 1923 tarihinde, gece saat 20.30 da alınır.
15 dakika sonra da cumhurbaşkanı seçimi yapılır.
Durum 101 kere top atılarak halka duyurulur.
***
“Türk milletinin tabiat ve şiarına en uygun olan yönetim, Cumhuriyet yönetimidir.”






Yorumlar
…Yorumlar yükleniyor…